Mercimek, Mantar, Mikroalg: Yarının Proteini | Protein 101 Seminerleri

Bir kilo peynir üretilirken, peynirin türüne göre 5 ila 9 kilo peynir altı suyu çıkar. Yıllarca yan ürün diye bakılan bu su, bugün protein dünyasının en aranan hammaddelerinden biri. Yarının proteini de benzer sürprizlerle dolu: yağ fabrikasının küspesinde, bir mantar kültüründe, bir mikroalg havuzunda, hatta karbondioksit ve hidrojenden protein üreten bakterilerde.

Ekmeğe böcek unu mu katılıyor? Laboratuvar eti sofralarımıza gelecek mi? Bu seminerde proteini biyoekonominin gözüyle, tarladan biyoreaktöre kadar konuşuyoruz.

Bu seminerde cevabını bulacağınız sorular

• Tabağımızdaki protein nereden geliyor?
• Türkiye proteinde kendine yetiyor mu?
• Bir gram proteinin doğaya maliyeti aynı mı?
• Peynir altı suyu neden altın değerinde?
• Yan ürünlerden de protein çıkar mı?
• Mercimekten protein nasıl çıkarılır?
• Mikroalg ve mantardan protein olur mu?
• İnek olmadan süt proteini, havadan protein mümkün mü?
• Ekmeğe böcek unu mu katılıyor?
• Laboratuvar eti Türkiye'ye gelecek mi?
• Türkiye'de yeni bir protein kaynağı nasıl satışa çıkar?
• Bitkisel protein neden geleceğin konusu?
• Protein Tarımı nedir?

Bilim ne diyor?

• Doğaya maliyet: 119 ülkede yaklaşık 38 bin çiftliğin verisine dayanan ve alanının en kapsamlı çalışmalarından biri olan bir gıda ayak izi analizine göre, bir gram proteinin sera gazı, arazi ve su maliyeti kaynağa göre katlarca değişiyor. En düşük yük taşıyanlar arasında baklagiller var. Aynı ürünün farklı üreticileri arasında da büyük farklar görülüyor.
• Peynir altı suyu: Bir kilo peynir üretilirken, peynirin türüne göre 5 ila 9 kilo peynir altı suyu çıkar. Sütteki proteinlerin yaklaşık beşte biri bu suda kalır.
• Yan ürünler ve yaprak: Ayçiçeği küspesinin yaklaşık üçte biri, bira posasının kuru ağırlığının yaklaşık beşte biri proteindir. Yapraklardaki fotosentez enzimi ribuloz-1,5-bisfosfat karboksilaz/oksijenaz (RuBisCO) ise dünyada en bol bulunan proteindir.
• Mikroalg ve mantar: Spirulina gibi mikroalglerin kuru ağırlığının yüzde 55–70'i proteindir. Mantar ipliklerinin fermentasyonuyla üretilen mikoprotein, 1985'ten beri İngiltere'de satılıyor.
• Fermentasyon: Hassas fermentasyonda mikroorganizmalara bir süt proteininin geni verilir ve bu protein tanklarda üretilir. Bazı bakteriler de enerjilerini hidrojenden, karbonlarını karbondioksitten alarak protein üretebilir.
• Türkiye'de mevzuat: 20 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği şunları getiriyor:

–    Böcek kaynaklı yeni gıdalar onay alamıyor.

–    Hayvan hücre kültürüyle üretilen et için başvuru yolu kapalı.

–    Daha önce Türkiye'de yaygın tüketilmeyen ürünler, başvuru ve risk değerlendirmesinden geçerek satışa çıkabiliyor.

• Mercimekten protein: Mercimek unu hafif bazik suda çözülür, sonra ortam asitlendirilince protein çöker (izoelektrik çöktürme). Sanayideki izolat üretimi de aynı ilkeye dayanır.

Seminerden çıkarken

• Bir proteinin tabağa gelene kadarki yolculuğunu ve maliyetini okuyabileceksiniz.
• Yeni protein kaynaklarıyla ilgili haberleri ve iddiaları, bilim ve mevzuat açısından değerlendirebileceksiniz.

Kimler için? Bilgi dağarcığını genişletmek isteyen herkes için; özellikle gıda, tarım ve beslenme alanında çalışanlar, girişimciler, öğrenciler ve gıdanın geleceğini merak edenler için.

Nasıl katılırım?

Seminer çevrim içidir. Katılım bağlantısı, seminerden önce bilet alırken verdiğiniz e-posta adresine gönderilir. Her seminer 60 dakikadır: yaklaşık 45 dakika anlatım, 15 dakika soru-cevap.

Dört seminer, bir sertifika

Protein 101 dört seminerden oluşuyor. Her biri kendi başına bir bütün; dilediğinize ayrı ayrı katılabilirsiniz:

• 31 Ekim · Her Gün Yeniden İnşa Ediliyorsunuz
• 7 Kasım · Proteinmaxxing Çağında Kaç Gram Yeter?
• 21 Kasım · Bezelyeden Kas Olur mu?
• 28 Kasım · Mercimek, Mantar, Mikroalg: Yarının Proteini

Dördüne de katılanlara Can KAYACILAR imzalı katılım sertifikası verilir.

Seminerleri kim veriyor?

Can KAYACILAR biyolog, sinirbilimci ve endüstriyel bilim insanı. Teknogirişim 2012'de Türkiye birincisi oldu ve Türkiye'nin ilk nanobiyoteknoloji şirketini kurdu. Süperkritik karbondioksitle tarımsal yan ürünlerden değerli bileşenler ayıran biyorafineri teknolojileri ve bitkisel protein formülasyonları geliştiriyor; son çalışmalarından biri, 100 mililitresinde 35 gram bitkisel peptit taşıyan suda çözünür bir formülasyon. “Posa Ekonomisi” tezini ve “Protein Tarımı” kavramını ortaya attı, WorldFood İstanbul 2025'in ana sahnesinde konuştu. Biyoekonomi yazıları LinkedIn'de 88 binden fazla takipçiye ulaşıyor; Favikon'un 2025 ve 2026 sıralamalarında Türkiye'nin en etkili 20 LinkedIn içerik üreticisi arasında yer aldı.

Önemli not

Bu seminer genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel beslenme ya da tedavi önerisi yerine geçmez. Sağlık durumunuza özel kararlar için hekiminize veya diyetisyeninize danışın.